Historische drukkerij en grafisch atelier

In het Openluchtmuseum Ellert en Brammert vindt u in expositiegebouw 2 de Historische drukkerij en grafisch atelier ‘De Drukpers’. Hier houden we oude ambachtelijke druktechnieken in ere en geven aan bezoekers een beeld van een drukkerij uit de periode 1900 – 1950 door te werken met de Heidelberger Degel Automaat (HDA), twee antieke degelpersen, een drietal proefpersen, een steendrukpers (lithopers), een etspers en een boekenpers. Er wordt voornamelijk gewerkt met hoogdruktechnieken maar ook andere druktechnieken worden gedemonstreerd. U ziet de diverse drukpersen aan het werk maar u kunt er ook zelf mee aan het werk.

De Drukpers wordt in bedrijf gehouden door een groep vrijwilligers waaronder een drukker en een typograaf die vaardigheden hebben op het gebied van de boekdrukkunst maar bovenal creativiteit.

De Drukpers is de voortzetting van het Grafisch Proeflokaal Orvelte (GPO) dat in januari 2014 de deuren moest sluiten. Het GPO was ontstaan vanuit de Stichting Grafisch Erfgoed. Die stichting beheerde een verzameling klassieke en authentieke grafische apparatuur en persen, voor het overgrote deel verkregen uit de verzameling van de in 2010 overleden grafisch kunstenaar Toon Wegner. Doel is nog steeds een deel van die verzameling voor het nageslacht te bewaren en met die apparatuur de grafische kunst en de grafische technieken bij een breed publiek onder de aandacht te brengen, precies zoals Toon Wegner dat voor ogen had. De Drukpers is dus geen museum op zich, maar een Grafische Werkplaats.

DE DRUKPERSEN

In De Drukpers wordt gewerkt met de Heidelberger Degel Automaat (HDA) voor mooi en fijn drukwerk zoals boekjes, boekenleggers en kaarten. Met de trapdegelpers drukken we namen op boekenleggers en met de handdegelpers drukken we namen op kaarten en kleurboekjes. De diverse proefpersen, de etspers en de lithopers worden gebruikt om mooie prenten te maken. Voor het snijden van papier hebben we de beschikking over twee antieke snijmachines.
Onze Heidelberger Degel Automaat is volledig gerestaureerd en loopt als een zonnetje. De HDA is een veelzijdige drukpers en maakt niet alleen mooi drukwerk, ook stansen, rillen, perforeren en prägen is mogelijk. Onze machines worden bediend door vakkundige en enthousiaste vrijwilligers. De HDA stamt uit de 20e eeuw en wordt machinaal aangestuurd. Alles rondom het drukken gebeurt automatisch, ook het inleggen en uitleggen van de vellen papier. Daarmee werd het boekdrukken in grote oplages mogelijk.

De boekdrukkunst is al 2000 jaar oud en is uitgevonden in China. De Chinezen werkten met blokdruk, hierbij werd een bladzijde tekst uit één blok hout gesneden. Halverwege de vijftiende eeuw werd door de Duitser Johannes Gutenberg (1397 – 1468), het zetten van tekst met losse loden letters bedacht. De losse loden letters konden opnieuw worden gebruikt en ze sleten veel minder snel. Bovendien was het corrigeren van een tekst met losse letters veel eenvoudiger. Als er een fout werd ontdekt in een blokdruk, dan moest het hele blok opnieuw worden uitgesneden. Door de uitvinding van Gutenberg kon in hogere oplages worden afgedrukt. Na zijn overlijden in 1468 had de boekdrukkunst zich verspreid over Europa.

De Drukpers heeft een eigen handzetterij met een bescheiden collectie zetbokken en hulpgereedschappen. Hier wordt het zetsel door onze handzetter nog steeds op dezelfde manier gezet.

NAAMZETTEN.

Kinderen, maar uiteraard ook volwassenen, kunnen zelf hun naam zetten in lood en een afdruk maken op een leuke ansichtkaart, een boekenlegger of een kleurboekje op een van de antieke degelpersen. Prijs € 0,50.

WORKSHOPS

Bij De Drukpers geven we ook workshops in het grafisch atelier. Zo kunnen kinderen, maar ook volwassenen, onder begeleiding een foamstempel of een eenvoudige linosnede maken en deze afdrukken met de cilinder proefpers. Heel leuk voor kinderfeestjes en partijtjes of voor een familiedag in combinatie met een bezoek aan het Openluchtmuseum. Neem hiervoor contact op met het Openluchtmuseum of met De Drukpers. Prijs € 3,00.

Ook bestaat de mogelijkheid om, op afspraak, prachtige prenten te maken middels de directe natuurzelfdruk oftewel het afdrukken van natuurlijke materialen zoals grassen, bloemen en bladeren. Uiteraard onder begeleiding en met behulp van de antieke etspers. Prijs € 5,00

CURSUSSEN

Bij De Drukpers kunt u ook cursussen volgen in de diverse grafische technieken. De cursus typografie wordt gegeven door onze typograaf, de overige cursussen door onze vrijwilliger/kunstenaar. De cursussen die u kunt volgen zijn: Typografie oftewel het handzetten in lood, linosnede en natuurzelfdruk. Prijs op aanvraag (inclusief toegang tot het Openluchtmuseum en lunch).

De cursussen worden gegeven aan groepen van 4 tot 6 personen.

De Drukpers werkt mee aan onder andere GEKLEURD GRIJS en OKTOBERMAAND KINDERMAAND. Zie hiervoor de diverse aankondigingen.

In onze shop worden diverse drukwerken zoals onze verjaardagskalender, boekjes, prenten, kaarten, boodschappenlijstjes, linnen tasjes en dergelijke te koop aangeboden. Al deze zaken zijn door vrijwilligers gemaakt dan wel bedrukt.

OPENINGSTIJDEN

De Drukpers is gedurende het seizoen geopend op woensdag, donderdag, zaterdag en zondag van 10.00 uur tot 17.00 uur. Helaas zijn er op dit moment niet voldoende vrijwilligers om alle dagen geopend te zijn.

KONTAKT

De Drukpers bevind zich in expositieruimte 2 van het Openluchtmuseum en is telefonisch te bereiken op nummer 06 33 09 22 75 of via email gw.de.drukpers@gmail.com. Ook kunt u ons volgen op facebook www.facebook.com/dedrukpers. Maar u kunt natuurlijk ook gewoon langs komen.

VRIJWILLIGERS

Een organisatie als De Drukpers drijft op de inzet van vrijwilligers. De vrijwilligers vallen onder de verantwoordelijkheid van Openluchtmuseum Ellert en Brammert. De werkzaamheden zijn heel divers en variëren van het organiseren van activiteiten, het onderhouden en restaureren van de aanwezige museale grafische apparatuur, het fungeren als gastvrouw/heer tijdens de openingsuren, het geven van miniworkshops en het bieden van ondersteuning bij cursussen. Verder zijn er natuurlijk altijd allerlei werkzaamheden en klussen te doen. Werken als vrijwilliger bij De Drukpers biedt ook kansen op ontwikkeling en groei van uw eigen creatieve vaardigheden.

Tijdens de sluiting van het park (1-11 – 1-4) komen de vrijwilligers op de donderdag bij elkaar van 10.00 tot 16.00 uur. Dan worden de werkzaamheden besproken en de taken verdeelt. Deze donderdagen zijn vaak levendig en afwisselend. De sfeer onderling is goed en enthousiast.

Vind u het leuk om te doen en wilt u meer leren over grafische technieken meld u dan aan als vrijwilliger. U wordt intern opgeleid voor de werkzaamheden die uw interesse hebben. Echt inhoudelijk bekend met het grafisch gebied hoef je niet te zijn. Je krijgt een inwerk periode en de mogelijkheid om kennis op te doen tijdens allerlei workshops. Kom eens langs om indrukken op te doen.